Namen en woorden in onze taal kunnen een heel verrassende achtergrond hebben. Als je de etymologie (herkomst) van een woord gaat uitpluizen, stuit je soms op de meest interessante verhalen. Voor een woonmagazine schreef ik deze tekst over de maand April:

April staat ook wel bekend als de grasmaand. Het is de maand waarin het nieuwe gras begint te spruiten, de takken aan de bomen hun knopjes krijgen, en de bloesem zich opent zodra de zon zich laat zien. April is de maand waarin we weer zin krijgen om naar buiten te gaan en de tuin eens flink onder handen te nemen.  En het is de maand van opruimen en schoonmaken, alsof we de warme, stoffige deken die de winter over ons heen heeft gelegd, weer van ons af willen schudden.

April is een soort nieuw begin. Alles lijkt weer te ontwaken. Minder bekend is dat April ooit werkelijk het begin was van het nieuwe jaar. De Romeinse kalender kende namelijk maar tien maanden, en begon het jaar eind maart. De laatste maand van het jaar – december – werd gevolgd door een naamloze winterperiode. Pas in de zevende eeuw voor Christus kregen deze twee maanden de namen januari en februari. En het duurde nog tot 46 voor Christus, dat onze huidige kalender zijn intrede deed en Julius Caesar van januari de eerste maand van het jaar maakte.

Door de verspreiding van het Christendom werden er in heel Europa inspanningen gedaan om nieuwjaarsdag op een dag te laten vallen met een meer theologische betekenis, zoals Kerstmis of Pasen. Met als gevolg dat het nieuwe jaar in diverse landen op verschillende data kon beginnen. Sommige landen bleven 1 januari gebruiken, maar de meeste regio’s in Frankrijk namen Pasen als uitgangspunt. Dit zorgde nogal eens voor verwarring, aangezien de datum van Pasen gekoppeld wordt aan de maancyclus en dus van het ene op het andere jaar weer veranderde.

Rond 1500 was het hele systeem van de Europese kalender een grote puinhoop. Grappig genoeg heeft dit een link met onze traditie van plagerijtjes op 1 April. Toen Frankrijk haar kalender halverwege de 16-e eeuw hervormde, en de start van het jaar van eind maart verplaatste naar 1 januari, hield niet iedereen tred met deze verandering. Sommigen bleven koppig vasthouden aan het oude systeem en vierden het nieuwe jaar nog steeds in de week die viel tussen 25 maart en 1 april. Dit lokte reacties uit bij grappenmakers, die volgens de overlevering, heimelijk een plak vis op de rug van zo iemand plakten. Het slachtoffer van een dergelijke plagerij kreeg als bijnaam Poission d’Avril, oftewel April-vis, wat heden ten dage de Franse term is voor een 1 April-grap.

Maar los van deze achtergrond, en ongeacht of het nu de eerste of de vierde maand is van het jaar, April voelt als een nieuw begin. De naam April komt van het Latijnse woord aperire, wat openen betekent. En dat is precies wat de natuur doet. Het is het begin van de lente en van nieuw leven in de natuur om ons heen. Alles ontwaakt, en wij mensen ook. Ik wens u veel plezier met grasmaaien.


No Comments


Leave a comment

You must be logged in to post a comment.